Najważniejsze informacje

• NBR jest często wybierany do kontaktu z olejami.
• SBR sprawdza się w wielu ogólnych zastosowaniach technicznych.
• Grubość należy dobrać do funkcji materiału.
• Nie każda czarna guma ma takie same właściwości.
• Przed zakupem warto określić medium i warunki pracy.

NBR i SBR mogą wyglądać podobnie, ale pracują inaczej

Przy zakupie gumy technicznej łatwo skupić się przede wszystkim na wymiarze arkusza i jego grubości. W praktyce równie ważny jest materiał, z którego została wykonana płyta. Guma NBR oraz SBR należą do popularnych materiałów stosowanych w technice, ale mają inne właściwości i nie powinny być traktowane jako dwa zamienne warianty tej samej gumy. Różnica staje się szczególnie istotna wtedy, gdy materiał ma mieć kontakt z olejem, smarem, paliwem albo innymi substancjami występującymi w maszynie.

Dlatego przed wyborem warto zacząć od prostego pytania: co właściwie będzie oddziaływało na gumę podczas pracy? Jeżeli płyta ma służyć jedynie jako przekładka, podkład lub element amortyzujący w stosunkowo łagodnym środowisku, wymagania będą inne niż w przypadku elementu znajdującego się bezpośrednio przy układzie smarowania. W Arteks24 dostępne są płyty gumowe w różnych grubościach, dlatego warto najpierw określić zastosowanie, a dopiero później wybierać konkretny arkusz.

Kiedy warto wybrać płytę gumową NBR?

NBR jest materiałem często kojarzonym z zastosowaniami, w których występują oleje i środki smarne. Z tego powodu wykorzystuje się go w wielu elementach technicznych pracujących w maszynach, warsztatach oraz różnych instalacjach. Płyta NBR może być więc dobrym punktem wyjścia wtedy, gdy materiał będzie znajdował się w miejscu narażonym na przypadkowy kontakt z olejem lub bezpośrednio przy elementach mechanicznych, w których stosowane jest smarowanie.

Nie oznacza to jednak, że samo hasło "olej" wystarcza do pełnego doboru. W bardziej wymagających zastosowaniach znaczenie ma rodzaj substancji, temperatura oraz czas kontaktu. Inne warunki występują przy sporadycznym zachlapaniu powierzchni, a inne wtedy, gdy gumowy element pracuje stale zanurzony w określonym medium. Dlatego przy nietypowym zastosowaniu warto sprawdzić dane konkretnego produktu zamiast zakładać, że każdy arkusz NBR zachowa się identycznie niezależnie od warunków.

Do czego stosuje się gumę SBR?

SBR jest materiałem wykorzystywanym w wielu ogólnych zastosowaniach technicznych, w których nie jest wymagana charakterystyczna dla NBR odporność na kontakt z olejami. Guma SBR może być stosowana między innymi jako materiał na przekładki, podkładki, elementy amortyzujące, zabezpieczające powierzchnie czy proste elementy wycinane z arkusza. Przy takich zastosowaniach często liczą się przede wszystkim właściwości mechaniczne gumy, jej elastyczność oraz odpowiednia grubość.

Najważniejsze jest jednak to, aby nie wybierać SBR tylko dlatego, że potrzebny jest "zwykły kawałek gumy". Jeżeli w miejscu montażu pojawia się olej, paliwo lub inne medium, trzeba najpierw sprawdzić, czy materiał nadaje się do takiego kontaktu. Płyta może początkowo wyglądać prawidłowo, a dopiero po pewnym czasie zacząć zmieniać swoje właściwości. Przy prostych zastosowaniach ogólnotechnicznych SBR może być wystarczający, natomiast warunki przemysłowe wymagają dokładniejszego podejścia do materiału.

Kontakt z olejem powinien być jednym z pierwszych pytań

Podczas doboru gumy jednym z najważniejszych kryteriów jest odporność olejowa. Dotyczy to szczególnie warsztatów, maszyn produkcyjnych, przekładni, pomp i innych urządzeń, w których olej lub smar występuje praktycznie przez cały czas. Nawet jeśli gumowa część nie jest zanurzona bezpośrednio w środku smarnym, może być regularnie narażona na zachlapanie albo kontakt z powierzchnią pokrytą olejem.

Właśnie w takich miejscach dobór materiału wyłącznie na podstawie grubości może okazać się błędem. Guma nieodpowiednia do danego środowiska może z czasem zmieniać objętość, tracić właściwości albo ulegać szybszemu zużyciu. Z naszego doświadczenia przy sprzedaży produktów technicznych wynika, że informacja o obecności oleju bardzo często od razu zmienia kierunek doboru. Jeżeli klient ma wybór pomiędzy kilkoma podobnymi arkuszami, warto więc powiedzieć nie tylko, jaki wymiar jest potrzebny, ale również co znajduje się wokół miejsca montażu.

Grubość płyty trzeba dopasować do jej funkcji

W przypadku płyt gumowych dostępne są bardzo różne grubości, od cienkich arkuszy po znacznie masywniejszy materiał. Grubość gumy nie powinna być jednak wybierana według zasady, że większa wartość zawsze zapewni lepszy efekt. Cienka płyta może być odpowiednia do wykonania przekładki albo elementu oddzielającego dwie powierzchnie, podczas gdy grubszy materiał sprawdzi się tam, gdzie potrzebna jest większa amortyzacja lub dystans.

Trzeba również pamiętać, że grubsza warstwa gumy może bardziej się odkształcać pod obciążeniem. Jeżeli element ma utrzymywać określoną wysokość albo pracować pomiędzy mocno skręconymi powierzchniami, taka zmiana może mieć znaczenie. Przy wymianie starego fragmentu gumy warto zmierzyć jego grubość, ale podobnie jak w przypadku innych materiałów trzeba uwzględnić wcześniejsze ściśnięcie. Wieloletnia eksploatacja może sprawić, że stary element jest wyraźnie cieńszy niż w chwili montażu.

Czy z płyty gumowej można wykonywać uszczelki?

Płyta gumowa może być wykorzystywana do wykonywania różnych elementów wycinanych na wymiar, w tym prostych uszczelek i przekładek. Trzeba jednak rozróżnić gumowe uszczelnienie od specjalistycznej płyty uszczelkarskiej. To, że materiał można wyciąć w kształt kołnierza, nie oznacza automatycznie, że będzie odpowiedni do każdego połączenia ciśnieniowego, wysokiej temperatury czy kontaktu z dowolnym medium.

Jeżeli potrzebny jest prosty element gumowy pracujący przy niewielkich wymaganiach, arkusz może być bardzo praktycznym rozwiązaniem. Przy bardziej wymagających uszczelnieniach lepiej najpierw sprawdzić, jaki typ materiału jest przewidziany dla danego urządzenia. W naszym sklepie uszczelnienia techniczne obejmują wiele różnych grup produktów, dlatego płyta gumowa jest tylko jednym z możliwych rozwiązań. W zależności od konstrukcji właściwszy może być O-ring, simmering, uszczelnienie hydrauliczne albo materiał uszczelkarski przeznaczony do pracy pomiędzy kołnierzami.

Nie warto rozpoznawać rodzaju gumy wyłącznie po wyglądzie

Wiele technicznych płyt gumowych jest czarnych i na pierwszy rzut oka wygląda praktycznie identycznie. Z tego powodu kolor gumy nie jest dobrym sposobem na określenie jej rodzaju. Dwa czarne arkusze mogą mieć zupełnie inne właściwości, mimo że wizualnie trudno zauważyć różnicę. Dotyczy to szczególnie starego materiału, który przez lata był narażony na zabrudzenia, olej, temperaturę oraz naturalne starzenie.

Jeżeli wymieniamy element i nie wiemy, z czego wykonano poprzedni, lepiej ustalić jego zastosowanie niż próbować identyfikować materiał wyłącznie dotykiem lub wyglądem. Informacja o miejscu pracy, występujących substancjach i temperaturze pozwala znacznie rozsądniej dobrać nową płytę. Przy starszych urządzeniach trzeba też brać pod uwagę, że poprzednia naprawa mogła zostać wykonana materiałem przypadkowym, więc samo skopiowanie starego rozwiązania nie zawsze jest najlepszą drogą.

Jak przygotować się do zakupu płyty gumowej?

Najpierw warto określić potrzebną powierzchnię i wymiar płyty, ale zaraz po tym powinny pojawić się pytania o środowisko pracy. Czy materiał będzie miał kontakt z olejem lub smarem? Czy będzie regularnie narażony na wodę? Czy jego zadaniem jest uszczelnienie, amortyzacja, zabezpieczenie powierzchni, czy jedynie wykonanie elastycznej przekładki? Ważna jest również temperatura oraz sposób obciążenia materiału.

Jeżeli wymieniamy istniejący element, przydatne będzie zdjęcie miejsca montażu oraz starego fragmentu gumy. Warto również zmierzyć jego grubość i sprawdzić, czy wcześniej nie uległ silnemu odkształceniu. W Arteks24 dostępne są płyty gumowe o różnych grubościach, dlatego samo stwierdzenie "potrzebuję gumy NBR" nadal pozostawia kilka możliwości. Im dokładniej określone zostanie zastosowanie, tym łatwiej wybrać materiał, który odpowiada rzeczywistym wymaganiom.

NBR czy SBR, wybór zaczyna się od warunków pracy

Nie ma jednej płyty gumowej najlepszej do każdego zastosowania. Dobór gumy powinien wynikać przede wszystkim z tego, z czym materiał będzie miał kontakt oraz jaką funkcję ma pełnić. Jeżeli ważna jest odporność na oleje i środki smarne, naturalnym kierunkiem jest analiza produktów NBR. Przy wielu ogólnych zastosowaniach technicznych bez kontaktu z olejami wystarczające może być rozwiązanie wykonane z SBR.

Grubość, wymiar arkusza i sposób wycięcia są kolejnymi etapami wyboru, ale nie powinny przesłaniać rodzaju materiału. W naszej firmie przy doborze produktów technicznych staramy się zaczynać właśnie od zastosowania. Dzięki temu płyta nie jest wybierana tylko dlatego, że ma odpowiednią grubość i wygląda podobnie do starego elementu. Dobrze dobrany materiał powinien zachować swoje właściwości w rzeczywistym środowisku pracy, a nie tylko pasować wymiarowo w chwili montażu.